پرش به محتوا

آب

محلل (تحلیلگر) بهتر از آب؟ زلال تر از آب؟ نافذتر از آب؟

بایگانی

دسته بندی: عزاداری سنتی

اهمیت و لزوم یادگیری

معرفت پذیری و علم آموزی بسان نیاز نهفته بشر از آغازین روزهای پیدایش خلقت به عنوان اصل حیاتی و مترقی مطرح، و مورد تأیید اندیشمندان علوم مختلف بوده است. با نگاهی گذرا به قرآن ، روایات و احادیث نبوی و علوی نمونه‌های بسیاری از فرمایشات و تأکیدات پیشوایان دین را درباره اهمیت علم و یادگیری علوم مشاهده خواهیم کرد به عنوان نمونه امیر المومنین علی (ع) در حکمت شماره ۱۴۷ نهج البلاغه خطاب به کمیل بن زیاد می‌فرمایند: قلب‌ها بسان ظرف‌هایی هستنتد که بهترین آن‌ها، فراگیرترین آن‌هاست. در فرازی دیگر چنین بیان می‌نماید که علم و دانش بهتر از مال است زیرا علم و دانش نگهبان توست و مال را تو باید نگهبان باشی.امیر المومنین (ع)همچنین در حکمت شماره ۸۰ نهج البلاغه چنین می‌فرمایند: حکمت گمشده مؤمن است. حکمت را فراگیر هر چند از منافقان باشد.

بادقت وتاملی ژرف درکلام گهربارعلی بن ابیطالب(ع) به وضوح ارزش علم و یادگیری در شرایط مختلف به نمایش در می آید.

 یادگیری چیست؟

در این مجال به ارائه دو تعریف از یادگیری که توسط اندیشمندان مدیریت رفتارسازمانی بیان شده می‌پردازیم علمای مدیریت رفتار، یادگیری یا معرفت پذیری  را تغییر نسبتا پایدار در رفتار یا رفتار بالقوه که از تجربه مستقیم یا غیر مستقیم ناشی می‌شود، تعریف کرده‌اند که این تغییر، ماهیتی مستمر و پایدار دارد . در تعریف دیگری یادگیری به صورت فرایند تغییر منطقی در ساختار مغز است که از تجربه ناشی می‌شود و به طور دائمی موجب تغییر در سایر اندام‌ها برای تطبیق رفتارهای بعدی با تغییر ایجاد شده در مغزمی ‌شود. از تعریف فوق چنین نتیجه‌گیری می‌شود که عمل یادگیری ورزش مغز است و بدون یادگیری ،مغز پرورش نمی‌یابد و نتیجه بعدی این که یادگیری از طریق تجربه حاصل می‌شود که بدون بکارگیری عملی دانش ِ آموخته شده در حالات مختلف امکان پذیر نمی‌باشد.

برآیند تعاریف فوق لزوم تغییر مستمر و دایمی در فرآیند یادگیری را نشان می‌دهد. دانشمندان علوم رفتاری چنین بیان می کنند که که فراگرد تغییر ،دارای سه مرحله ۱ـ خروج از انجماد  ۲ـ تغییر رفتار ۳ـ تثبیت رفتار جدید است.در واقع هرکس که می خواهد چیزی یاد بگیرد در اولین مرحله باید از مرحله انجماد عبور کند. یعنی اندوخته های دانشی وتجربی قبلی  خودرا کنار بگذاردوبدون اصرار بر شیوه ها ،رویه ها وآموخته های پیشین، ذهن خود را برای فراگیری دانش ،تجربه یا رفتار جدید آماده کند.به بیان دیگر پیش از آنکه عادتی تغییر یابد، نخست باید عوامل تثبیت کننده وتقویت کننده آن سست گردد.نکته قابل ذکر بعدی  این است که تغییر در رفتار انسان شامل ۴مرحله می باشدکه عبارتنداز: ۱ـ تغییر در دانش  ۲ـ تغییر در نگرش  ۳ـ تغییر در رفتار فردی  ۴ـ تغییر در رفتار گروهی که به حسب مورد  درمقالات بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

 

مداحی ؛ علم یا هنر؟

اما سؤالی که اینجا مطرح است این است که آیا فراگیری مداحی مستلزم تغییر در دانش فردی است که آغازین مرحله یادگیری است؟ یا شامل الهامات و اندوخته‌های ذهنی و تجربی می‌باشد؟ بهتر است سؤال را این‌طور مطرح نماییم که اصولا مداحی اهل بیت(ع) علم است یا هنر؟

آنچه واضح و مبرهن است این است که در جامعه کنونی،مداحی اهل بیت(ع) ، بدون پشتوانه قوی علم و دانش دوام و بقای چندانی نخواهد داشت و اگر مداح خود را به علوم مختلف و مرتبط مجهز ننماید از درک نیاز مخاطب امروزی عاجز خواهد ماند. در آن سوی قضیه اگر مداح هنر عرضه مطلوب مطالب مورد نظر، هنر درک حالات روانی مخاطب، هنر تحریک عواطف و احساسات مستمع و… را نداشته باشد نیز از ارائه جامع اندوخته‌هایش اعم از علمی و هنری بازخواهد ماند.

نتیجه‌گیری:

با تفاسیر فوق، ضروریست مداحی اهل بیت(ع) را با نگاهی دو سویه، ترکیبی از علم و هنر بدانیم. یقیناً نگاه یک جانبه صرفا علمی و صرفا هنری به این مقوله، ما را به بیراهه خواهد کشاند.

 

روشهای یادگیری :

۱-مشاهده :که گام نخست برای تجزیه وتحلیل داده های پردازش شده می باشد.

۲-بینش:دید،نگرش یا قضاوتی است که پس از تحلیل  در ذهن خودآگاه مشاهده گر به وجود می آید.

۳-دانش:عبارت از معانی ،اطلاعات و واقعیتهایی است که برای نتیجه گیری در دسترس است .

۴-استقرا:فرآیندی است که ذهن از یک سری مفاهیم جزیی به یک مفهوم کلی دست می یابد.

۵-قیاس:فرآیندی است که ذهن از یک مفهوم کلی به چند مفهوم جزیی می رسد.

 

روشهای یاد گیری  مداحی:

راه‌ها و شیوه‌های فراگیری مداحی را می‌توان در دو بخش حضوری یا مستقیم و غیرحضوری ویا غیر مستقیم بررسی کرد.

از شیوه‌های یادگیری حضوری می‌توان به:۱ـ استفاده از محضر اساتید فن  ۲ـ بهره گیری از کلاس‌های تخصصی   ( ادبیات،مقتل،شعر و آهنگ) ۳ـ حضور در محافل اهل بیت و تجربه اندوزی اشاره کرد. و از شیوه‌های یادگیری غیر حضوری می‌توان به یادگیری از طریق رسانه های دیداری و شنیداری و استفاده از سی‌دی‌ها و نرم افزارهای آموزشی نام برد.

در ادامه با استمداد از الطاف الهی، ضمن تبیین شیوه‌های فوق ،در سلسله نوشتارهایی به آ‌موزش برخی از اصول مداحی خواهیم پرداخت. انشاءا…

 

منابع ومآخذ:

۱-نهج البلاغه/امام علی (ع)؛ترجمه محمد دشتی –قم انتشارات الهادی ،۱۳۸۶

۲-مبانی سازمان ومدیریت/ رضاییان ،علی –تهران:انتشارات سمت ،۱۳۸۰

۳-مدیریت رفتار سازمانی/ رضاییان ،علی –تهران:انتشارات سمت ،۱۳۷۹

۴-مبانی فلسفی وتئوریهای رهبری ورفتار سازمانی /افجهء،سید علی اکبر- تهران:انتشارات سمت ،۱۳۸۰

 

 

نام کتاب

موضوع

سقای معرفت

سیمای حضرت ابالفضل در حدیث و تاریخ

حدیقه الشیعه تألیف مقدس اردبیلی

دلایل امامت و مطاعن غاصبین

در کربلا چه گذشت

مقتل امام حسین و یارانش

البکاء للحسین علیه السلام

ثواب گریستن و عزاداری بر امام حسین

قیام مختار

شرح واقعه کربلا و وقایع انتقام مختار

اولین مقتل سالار شهیدان

مقتل امام حسین و یارانش

نفس المهموم ترجمه میرزا ابوالحسن شعرانی

مقتل مشروح امام حسین و یارانش

سلحشوران طف

شرح زندگی امام حسین

روایت کربلا

گوشه هایی از وقایع کربلا به انضمام اشعار

ویژگی های حضرت زینب

فضائل و مناقب حضرت زینب

فرهنگ جامع سخنان امام حسین

سخنان گردآوری شده از امام حسین

سحاب رحمت

تاریخ و سوگنامه امام حسین و یارانش

مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه از امام صادق (ع)ه

 –

قطره ای از دریای فضایل اهل بیت ترجه کتاب القطره

 –

مقتل مفید تألیف شیخ مفید

 –

فوائد المشاهد

مجموعه ای از مجالس وعظ شیخ جعفر شوشتری

الارشاد

مقتل امام حسین و یارانش

در سوگ امیر آزادی ترجمه مثیر الاحزان

 –

رنجهای حضرت زهرا تألیف علامه فضل الله

پاسخ به شبهات فاطمی

در سوگ عدالت ترجمه کتاب بیت الاحزان

رنجنامه حضرت زهرا

فاطمه الزهرا سرور دل پیامبر

فضایل و مناقب حضرت زهرا

حق الیقین تألیف علامه مجلسی

اصول و عقاید

کبریت احمر تألیف آیهالله بیرجندی

مقتل امام حسین و یارانش

مدینه المعاجز

فضایل و کرامات امام حسن و امام حسین

گوهر هدایت

پیرامون زندگانی امام رضا

انوار المجالس

شامل موعظه و حکم و حکایت و شعر و مصائب امام

وقایع الایام تألیف شیخ عباس قمی

وقایع تاریخی و اشاراتی به فضیلت برخی ایام و لیالی

فضایل و کرامات امیرالمومنین تألیف صادق حسینی

شرح کرامات و فضایل امام علی

پیشوایان بعد از رسول

دلایل امامت با توجه به قرآن و منابع شیعه و سنی

تحف الحقول

منخبی از سخنان چهارده معصوم

منتهی الامال تألیف شیخ عباس قمی

شرح زندگی چهارده معصوم

جلاء العیون

زندگینامه و مصائیب چهارده معصوم

عین الحیاه

وصایای رسولخدا به اباذر غفاری

مهدی موعود تألیف محمدباقر مجلسی

 –

سیمای آفتاب

زندگینامه امام زمان

نجم الثاقب

در احوالات امام زمان

مکیال المکارم

فوائد دعا برای امام زمان

المراقبات فی اعمال السنه

فضایل ایام و لیالی در طول سال و اعمال آن

دار السلام

اثبات وجود امام زمان

نهج الفصاحه

کلمات قصار رسولخدا

اسرار الصلواه تألیف امام خمینی

 –

معراج السعاده

شرح رذایل و فضایل اخلاقی

کلیات حدیث قدسی

 –

تحلیلی از زندگانی امام صادق تألیف عبدالحلیم جندی

 –

زندگانی حضرت زینب تألیف آیهالله قزوینی

 –

مدرسه عشق حسینی

مقتل امام حسین و یارانش

گنجینه اخلاق

مجموعه ای از احادیث قدسی

الخصال تألیف شیخ صدوق

شرح و تبین حدیث

تاریخ خلفاء تألیف محمدتقی لسان الملک

 –

ریاحین الشریعه

سرگذشت زنان مقدس اسلام

بشارتها ترجمه کتاب بشاره المصطفی

 –

نخل میثم تألیف غلامرضا سازگار

مجموعه اشعار مذهبی

دیوان ذیر

گزارشی شاعرانه از وقایع کربلا

منظومه عشق تألیف سیدرضا موید

مجموعه اشعار

این حسین کیست تألیف محمدجواد غفورزاده – شفق

مجموعه اشعار

بهشت آل یاسین تألیف غلامرضا خورشیدی

مجموعه دو بیتی

نغمه های ولایت تألیف سیدرضا موید

مجموعه اشعار

جلوه های رسالت تألیف سیدرضا موید

مجموعه اشعار

ودیعه الرسول

مدح و منقبت حضرت زهرا

حسین خدای حماسه تألیف سعید شمس انصاری

مجموعه اشعار

گلبانگ عشق تألیف ژولیده نیشابوری

مجموعه اشعار

صد آسمان ستاره تألیف عباس حداد کاشانی

مجموعه اشعار

دریای بی کرانه

مجموعه بحر طویل های مذهبی

دیوان خادم تآلیف محمود عرفانی

مجموعه اشعار

 مخاطبین گرامی. در صورت پیشنهاد منابع مفید بیشتر ، به این لیست اضافه خواهد شد